⭐️ ۱. ترنج ⭐️
«ترنج» دایره یا بیضی مرکزی فرش است که معمولاً در وسط نقشه قرار میگیرد.
ترنجها گاهی تکترنج، گاهی چندترنج و گاهی بیترنج هستند.
⭐️ ۲. لچک و ترنج ⭐️
یکی از معروفترین طرحهای فرش ایرانی.
لچکها چهار قسمت گوشههای فرش هستند و ترنج در مرکز قرار میگیرد.
⭐️ ۳. افشان ⭐️
طرحی که در آن گلها و شاخهها بدون مرکزیت و بدون تکرار منظم پخش شدهاند.
فرشهای افشان مخصوص اصفهان، کاشان و نایین شهرت زیادی دارند.
⭐️ ۴. شاهعباسی ⭐️
یکی از شناختهشدهترین نقشمایههای ایرانی که از گلهای بزرگ اسلیمی و شاهعباسی تشکیل شده است.
⭐️ ۵. اسلیمی ⭐️
طرحی برگرفته از خطوط منحنی و چرخشی مشابه پیچک گیاه.
در حاشیهها و متن فرش بسیار استفاده میشود.
⭐️ ۶. محرابی ⭐️
طرحی الهامگرفته از محراب مسجد.
این طرح در فرشهای نمازی زیاد دیده میشود.
⭐️ ۷. شکارگاه ⭐️
طرحی پویا و پرجزئیات با صحنههای شکار حیوانات توسط سوارکاران.
امضای هنری فرشهای اصفهان و تبریز است.
⭐️ ۸. هراتی ⭐️
نقشهای پرکاربرد شامل یک گل بزرگ مرکزی و دو برگ ماهیمانند که اطراف آن قرار دارد.
در فرشهای عشایری، تبریز و خراسان رایج است.
⭐️ ۹. بوته (بته جقه) ⭐️
نماد معروف ایرانی که شبیه قطره کشیده شده است.
در فرشهای کرمان، سنندج و کرمانشاه بسیار دیده میشود.
⭐️ ۱۰. گل فرنگ ⭐️
طرحی با گلهای طبیعی (رز، صدتومانی، میخک و…)
در فرشهای کاشان و مشهد بسیار رایج است.
⭐️ ۱۱. قابی ⭐️
طرحی که سطح فرش به صورت خانهخانه یا قاببندی شده است.
هر قاب معمولاً یک گل یا نقشه کوچک جداگانه دارد.
⭐️ ۱۲. عشایری (قشقایی، افشاری، بلوچ) ⭐️
طرحهای هندسی، ساده و پر انرژی که با الهام از زندگی کوچنشینی بافته میشود.
⭐️ ۱۳. هندسی ⭐️
طرحهایی با اشکال زاویهدار مثل لوزی، مربع و خطوط شکسته.
در فرشهای ترکمنی و قشقایی بیشتر دیده میشود.
⭐️ ۱۴. محرابدار ⭐️
شبیه طرح محرابی اما پیچیدهتر؛ معمولاً دارای ستون، قوس، لوستر و کاشیکاری.
⭐️ ۱۵. ماهی درهم ⭐️
طرح کلاسیک ایرانی با تکرار منظم نقشه هراتی؛ مخصوص تبریز و خوی.
