⭐️ ۱. رجشمار ⭐️
یکی از اصلیترین معیارهای ارزشگذاری فرش.
رجشمار یعنی تعداد گرهها در عرض ۷ سانتیمتر.
هرچه رجشمار بالاتر باشد:
• ظرافت بیشتر
• زمان بافت طولانیتر
• ارزش بالاتر
فرشهای قم و اصفهان رجشمارهای بسیار بالا دارند.
⭐️ ۲. یکدست بودن بافت ⭐️
یعنی تمام قسمتهای فرش با یک تراکم و استحکام یکسان بافته شده باشند.
بافت غیریکدست = ارزش پایینتر.
⭐️ ۳. تقارن (قرینه بودن) ⭐️
یکی از معیارهای مهم کیفیت.
فرش باید از نظر نقش، اندازه و رنگ در دو سمت کاملاً قرینه باشد، مگر اینکه طرح عمداً نامتقارن باشد (مثل برخی طرحهای عشایری).
⭐️ ۴. رنگثبات (ثابت بودن رنگ) ⭐️
یعنی رنگ در برابر شستشو، نور خورشید و رطوبت تغییر نکند.
فرش با رنگثبات بالا ارزش بیشتری دارد.
رنگرَوَندگی = کاهش ارزش.
⭐️ ۵. پرزدهی ⭐️
فرشهای پشمی تازه ممکن است کمی پرز داشته باشند ولی پرزدهی زیاد نشانه کیفیت پایین نخ یا پرداخت ضعیف است.
⭐️ ۶. تابیدگی نخ ⭐️
تعداد تاب نخ در هر سانتیمتر.
نخ خوب باید تاب استاندارد داشته باشد:
• تاب زیاد = نخ خشک و شکننده
• تاب کم = نخ سست و ضعیف
⭐️ ۷. پرداخت ⭐️
آخرین مرحله تولید فرش که شامل:
• چیدن پرز
• سنگشور
• برسکشی
• قالیشویی اولیه
میشود.
پرداخت حرفهای = ظاهری لوکستر + ارزش بیشتر.
⭐️ ۸. واژگونگی یا کجی فرش ⭐️
اگر فرش هنگام بافت دچار کشش نامتعادل شود، از محور خارج میشود.
کجی زیاد = کاهش شدید ارزش.
⭐️ ۹. ظرافت بافت ⭐️
ترکیبی از:
• نوع گره
• رجشمار
• میزان دقت بافنده
• جنس نخ
فرشهای ظریفتر همیشه گرانتر هستند.
⭐️ ۱۰. خابرفتگی ⭐️
لهشدن یا خوابیدن پرزها بهعلت استفاده زیاد یا شستشوی نادرست.
این عیب روی قیمت تأثیر میگذارد.
⭐️ ۱۱. خامهریزی ⭐️
اگر نخ خامه در بافت خوب توزیع نشده باشد و جاهایی نازک یا ضخیمتر دیده شود، کیفیت کاهش پیدا میکند.
⭐️ ۱۲. پیچیدگی طراحی ⭐️
نقشههای پیچیده، ظریف و چندلایه (مثل فرشهای اصفهان و قم) ارزش بیشتری نسبت به طرحهای ساده دارند.
⭐️ ۱۳. مستحکم بودن چله ⭐️
تارهای قوی و یکنواخت = عمر طولانیتر و ارزش بالاتر.
⭐️ ۱۴. وزن فرش ⭐️
وزن استاندارد نشاندهنده بافت متراکم است.
فرشهای سبکتر معمولاً کیفیت پایینتری دارند.
⭐️ ۱۵. برند و امضای بافنده ⭐️
فرشهایی که امضای استادکار دارند یا از کارگاههای بزرگ (قم، اصفهان، تبریز) هستند، ارزش بیشتری دارند.