⭐️ ۱. پرداخت ⭐️
پرداخت آخرین مرحله تولید فرش است و شامل تمام کارهایی میشود که فرش را زیبا، یکدست و قابل عرضه میکند.
پرداخت خوب = ارزش بیشتر، ظاهر شیکتر.
⭐️ ۲. شیرازهدوزی ⭐️
لبهدوزی کنارههای طولی فرش که جلوی ریشریششدن را میگیرد.
دو نوع شیرازه داریم:
• شیرازه دستی (ارزش بیشتر)
• شیرازه ماشینی
⭐️ ۳. ریشهدوزی ⭐️
چینش و مرتبسازی ریشههای فرش در دو طرف عرضی.
ریشهها میتوانند:
• دستی باشند
• ماشینی باشند
• یا ریشه اضافه شده (وصلهای)
ریشههای مرتب و یکدست نشانه کیفیت بالاست.
⭐️ ۴. سرنخگیری ⭐️
در این مرحله، نخهای اضافه، پرزهای بیرونزده و اضافات بافت با قیچی مخصوص جدا میشوند.
⭐️ ۵. قیچیزنی (شیرازهگیری / پشمچینی) ⭐️
پرزهای سطح فرش با قیچی مخصوص کوتاه میشود تا:
• سطح فرش یکنواخت شود
• طرحها وضوح پیدا کنند
• ظرافت نقش بهتر دیده شود
فرشهای قم و اصفهان قیچیکاری بسیار ظریفی دارند.
⭐️ ۶. آهاردهی ⭐️
آهار مخلوطی از چسبهای طبیعی یا صنعتی است که روی پشت فرش زده میشود تا:
• استحکام بیشتر شود
• گرهها در جای خود قفل شوند
• فرش خمش کمتری داشته باشد.
⭐️ ۷. برسکشی ⭐️
مرحلهای که سطح فرش با برسهای مخصوص شانه زده میشود تا پرزها مرتب، نرم و یکدست شوند.
⭐️ ۸. اطوکشی (پرس) ⭐️
فرش بعد از پرداخت برسکشی میشود و سپس با دستگاه پرس:
• کاملاً صاف
• بدون موج
• یکنواخت
میشود.
⭐️ ۹. سنگشور ⭐️
شستشوی کنترلشده با مواد مخصوص که باعث میشود:
• رنگها زندهتر شوند
• چربی طبیعی پشم بهتر بیرون بیاید
• الیاف لطیفتر شوند
فرش ایرانی بعد از سنگشور ظاهر حرفهایتری پیدا میکند.
⭐️ ۱۰. لبهدوزی (کنارهگیری) ⭐️
دوخت کنارههای فرش با نخ همرنگ بدنه.
اگر این مرحله ضعیف انجام شود، کنارهها باز میشوند.
⭐️ ۱۱. دارکشی ⭐️
بعد از خروج از دار، فرش ممکن است کمی نامنظم باشد.
دارکشی یعنی صافکردن و تنظیم نهایی ابعاد با دستگاه یا دست.
⭐️ ۱۲. رفع کجی ⭐️
اگر فرش کمی کج یا موجدار باشد، با روشهای سنتی و دستگاهی اصلاح میشود.
فرش بدون کجی ارزش بیشتری دارد.
⭐️ ۱۳. تثبیت رنگ ⭐️
در برخی کارگاهها قبل از عرضه، از مواد ویژه برای تثبیت رنگ استفاده میشود تا رنگها در شستشو نروند.
⭐️ ۱۴. خوابگذاری ⭐️
جهتدهی دقیق به پرزهای فرش تا خواب فرش یکنواخت و زیبا شود.
⭐️ ۱۵. کنترل نهایی ⭐️
مرحله آخر که شامل بررسی:
• رنگ
• بافت
• سلامت گرهها
• ابعاد
• کنارهها
• طرح
• ریشه
است. فرش بعد از این مرحله آماده فروش میشود.
